Czym jest synestezja?
eyes_title.jpg

Synestezja jest indywidualnym wrażeniem zmysłowym, które występuje wtedy, gdy jednozmysłowy bodziec (dźwięk, słowo pisane/mówione itp.) wywołuje jednoczesne wrażenie w dwóch lub więcej zmysłach (np. widzenie słów w kolorach).

Synestezja charakteryzuje się kilkoma cechami, które pozwalają odróżnić ją od innych zjawisk:

  • Synestezja wywoływana jest automatycznie i bez udziału woli i kontroli świadomości;
  • Zjawisko towarzyszy synestetykom już w dzieciństwie i trwa całe życie. Powszechnym jest fakt, ze synestetycy długo nie zdają sobie sprawy ze swojej wyjątkowości czy odmienności traktując swoje dodatkowe "zdolności" jako normalne zjawisko.
  • Raz ustalone wrażenia synestetyczne pozostają na zawsze takie same, np. litery alfabetu wywołują zawsze te same kolory: wyraz mama raz widziany jako mama zawsze już będzie tak postrzegany). Co, więcej nie ma dwóch synestetyków, którzy zgadzaliby sie co do kolorów wszystkich poszczególnych wyrazów – każdy synestetyk ma swój własny „alfabet kolorów”. Jednakże, pomimo tego całego indywidualnego charakteru synestezji, na podstawie grupowych preferencji kolorystycznych 70 grafem-kolor synestetyków, naukowcom udało się wyodrębnić prototypową reprezentację alfabetu synestetyka, który przedstawia się następująco:
syn_letters.jpg
  • Wrażenia synestetyczne są proste w formie, nie przypominają one skomplikowanych obrazów. Są to raczej bryły, proste, niewyszukane kształty, barwy itp. - w zależności od rodzaju synestezji;
  • Synestezyjne wrażenia są wyraźne, żywe i niezwykle łatwe do przypominenia. Wielu synestetyków stosuje wykorzystuje swoje odczucia synestezyjne do tworzenia wskazówek pamieciowych. Synestetyk przechowuje w pamięci swoje synestezje i na ich podstawie przypomina sobie wszelakie potrzebne w danym momencie informacje, np. widząc znajomą osobę i usiłując przypomnieć sobie jej imię, synestetyk powie: "niebieska plama musi oznaczać, że to Tomek". Naukowcy zwrócili również uwagę na prawdopodobieństwo istnienia związku pomiędzy synestezją a pamięcią ejdetyczną lub co najmniej ponadprzeciętnymi zdolnościami pamięciowymi (hypermnesis). Jako przykład może być tutaj podana sylwetka słynneg mnemonista Salomon Szereszewskiego, który był również synestetykiem i którego studium przypadku opisał Aleksander Luria (1970).

Istotne do zaznaczenia jest również to, iż fakt występowania synestezji został potwierdzony eksperymentalnie. Zjawisko to nie jest zatem owocem czyjejś bujnej fantazji.

Synestezja nie jest zjawiskiem homogenicznym w tym sensie, że nie ogranicza się tylko do konkretnego zmysłu. Zjawisko to może przybierać różne formy i angażować każdy ze zmysłów, a czasem nawet wrażenia poza nimi, np. odczucie bólu w reakcji na konkretny bodziec (co zdarza się jednak bardzo rzadko). Istnieje zatem wiele rodzajów synestezji, z czego jednak synestezja typu grafem-kolor (gdzie czarne grafemy widziane są w kolorze) należy do najczęstszych. Podział na rodzaje synestezji jak i objaśnienie terminologii znajdziesz tutaj.

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License